Huidig dossier: Platform (RVD-Communicatiereeks) U bevindt zich op: Home › Onderwerpen › Visie en opinie › Platform (RVD-Communicatiereeks)
Platform 1, 2004
Communicatie is een integraal onderdeel van het beleidswerk. Dit stelt nieuwe eisen aan de ambtenaar. Wat betekent dat voor de praktijk?
Als het beleidsproces bijna klaar was, was het de beurt aan communicatie.
Zo ging dat tot voor kort. Maar de tijden zijn veranderd. Communicatie is een
integraal onderdeel van het beleidswerk geworden, vanaf de prille start van
ieder dossier. Dit stelt nieuwe eisen aan beleidsmedewerkers en
communicatieadviseurs: weten wat er speelt en daar goed op
inspelen.
Deze bundel biedt inzicht in de communicatieve kanten van het beleidswerk, in
voorbeeldcases, debat en praktische werkmethoden.
De bundel opent met een case study. De reconstructie van de totstandkoming van de nieuwe Schipholwet illustreert de cruciale rol die communicatie kan spelen in maatschappelijk-gevoelige dossiers. Een sterk ontwikkeld omgevingsbewustzijn en een boodschap die aansloot bij wat er werkelijk speelde, brachten rust aan het Schipholfront. Maar dat was nooit gelukt als de verantwoordelijke beleidsdirecteur en zijn communicatieadviseur niet zo intensief met elkaar hadden samengewerkt, concludeert Jan Walravens.
In het Debatgedeelte gaan auteurs op zoek naar de consequenties van de
centrale rol voor communicatie in beleidswerk. In 2001 gaf de commissie
Wallage richting aan de ontwikkeling van de overheidscommunicatie:
communicatie hoort in het hart van beleid. Communicatie is dus niet alleen
een taak voor de communicatieadviseur, maar een integraal onderdeel van het
beleidswerk. Het groeiende belang van overheidscommunicatie komt voort uit
veranderingen in het openbaar bestuur en de politiek: beleid- en
besluitvormingsprocessen voltrekken zich chaotischer dan in het verleden.
Jouke de Vries schetst deze ontwikkelingen. Hij plaatst bovendien
kanttekeningen bij het realiteitsgehalte van het streven naar volledige en
transparante publieksvoorlichting.
De centrale rol voor communicatie in het beleidswerk stelt nieuwe eisen aan
ambtenaren. Welke dat zijn, blijkt lastig te definiëren. Volgens Guido Rijnja
en Louis Meuleman draait het om twee communicatieve competenties:
omgevingsbewustzijn en informatie betekenis geven. Een ambtenaar moet dus
scherp volgen wat leeft en daar goed op in spelen, door de signalen uit de
beleidsomgeving te vertalen naar bijstellingen van beleidsproces en
-inhoud.
In een rondetafelgesprek discussiëren managers en hun communicatie-
personeelsadviseurs over de vraag hoe medewerkers aangestuurd kunnen worden
op deze communicatieve competenties.
Het Praktijkgedeelte laat zien hoe communicatie- en beleidsmedewerkers de
twee communicatiecompetenties in de praktijk kunnen brengen. Paulijn de
Bruijne en Ingrid Brummelman schetsen de vele vormen van omgevingsonderzoek
binnen de overheid en geven aan hoe de resultaten (nog) beter benut kunnen
worden.
Tom van Dijk zet de tweede stap: deze signalen betekenis geven. Hij schetst
hoe je de kern van het dossier goed voor het voetlicht kan brengen: niet door
de boodschap te versimpelen, maar door goed aan te sluiten bij wat er
leeft.
U kunt de uitgave bestellen via de website van de Sdu.